Behandelvormen

Wat is EMDR?

Eye Movement Desensitization and Reprocessing, afgekort tot EMDR, is een therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen van een schokkende ervaring, zoals een ongeval, seksueel geweld of een geweldsincident. EMDR werd meer dan 25 jaar geleden voor het eerst beschreven door de Amerikaans psychologe Francine Shapiro. In de jaren daarna werd deze procedure verder uitgewerkt en ontwikkeld tot een volwaardige en effectieve therapeutische methode.

Wanneer EMDR?
Wat gebeurt er met je na een schokkende, pijnlijke of beangstigende gebeurtenis? Je kunt de gebeurtenis verwerken of je kunt vastlopen in deze verwerking.

Vastlopen in de verwerking kan ervoor zorgen dat je je anders gaat gedragen, soms merk je dat je je anders voelt of dat je anders op je omgeving reageert. Deze veranderingen kunnen heel duidelijk zijn, maar gaan vaak ook heel sluipenderwijs. Dan zijn er anderen in je omgeving die je erop wijzen. Vaak merk je dat je je niet goed voelt, maar je realiseert je wellicht niet dat deze veranderingen bij jezelf te maken hebben met de onverwerkte schokkende gebeurtenis. Het kan zijn dat de schokkende gebeurtenis ervoor zorgt dat je er steeds angstige beelden of gedachten over hebt, waardoor je last hebt van verschillende klachten, zoals angst, somberheid of slaapproblemen. EMDR is dan een eerste-keus behandeling om je van deze klachten af te helpen.

Gebeurtenissen:
Verschillende schokkende gebeurtenissen kunnen leiden tot verwerkingsproblemen. Bijvoorbeeld als je slachtoffer bent van een:

• (auto)ongeval of verwonding
• ernstige ziekte
• overval
• mishandeling of getuige van mishandeling/geweld
• (seksueel) misbruik, aanranding of verkrachting
• brand
• natuurramp
• oorlogssituatie

Klachten:

Je kunt verschillende klachten hebben na het meemaken van een schokkende gebeurtenis. Denk aan:

• nare herinneringen aan de gebeurtenis
• herbelevingen (gevoel dat het steeds opnieuw gebeurt)
• vermijden van zaken die met de gebeurtenis te maken hebben
• sneller geïrriteerd/kort lontje
• schaamte, schuldgevoel of een negatief zelfbeeld
• wantrouwen
• een algeheel gevoel van onveiligheid
• somberheid
• concentratieproblemen
• onverklaarbare lichamelijke klachten
• slaapproblemen
• angsten, paniek, je zorgen maken, onruststress, verhoogde alertheid/waakzaamheid

Als je van deze klachten last hebt, dan spreekt men meestal van een ‘posttraumatische stress-stoornis’ (PTSS). EMDR is bedoeld voor de behandeling van mensen met PTSS en andere trauma gerelateerde angstklachten.

Ervaringen zoals gepest worden op school of verwaarlozing door je ouders zijn nare ervaringen die vaak niet leiden tot PTSS, maar wel verwerkt kunnen worden middels EMDR.

Bron: Vereniging EMDR

Wat is cognitieve gedragstherapie?

Gedragstherapie en cognitieve therapie zijn onafhankelijk van elkaar ontstaan. De laatste 15 jaar zijn beide therapieën meer met elkaar geïntegreerd geraakt. Tegenwoordig worden zij vaak als één en dezelfde soort psychotherapie beschouwd: cognitieve gedragstherapie of CGT.

Cognitieve therapie
Cognitieve therapie gaat vooral uit van de invloed van het denken op het gevoelsleven en het doen. Wie belangrijke zaken en gebeurtenissen in zijn leven gewoonlijk vanuit een negatief standpunt beziet, wordt makkelijker angstig, somber of geïrriteerd, met alle negatieve gedragingen tot gevolg. In cognitieve therapie onderzoeken therapeut en cliënt of die negatieve wijze van denken wel helemaal klopt. Dat gebeurt in nauwe samenwerking met elkaar. De nadruk ligt op het wijzigen van de manier van denken die mensen met een emotioneel probleem hanteren. Wanneer inderdaad blijkt dat de cliënt geneigd is om te negatief over allerlei zaken te oordelen, zoeken zij samen uit welke geschiktere manier van denken passend is. Depressieve mensen bekijken bijvoorbeeld of zij inderdaad mislukt zijn in het leven en of andere personen hen werkelijk niet mogen of minachten. Bij het uitwerken van meer realistische standpunten en gedachten maakt de therapeut gebruik van specifieke cognitieve oefeningen en huiswerkafspraken.

Gedragstherapie
In gedragstherapie staat het gedrag van de cliënt centraal. Hoe iemand handelt bepaalt namelijk in belangrijke mate hoe iemand zich voelt. Wie geneigd is om uit angst bepaalde zaken uit de weg te gaan, zal zijn angst vaak eerder versterken dan verminderen. Wie niet goed weet hoe hij zijn mening het beste naar voren kan brengen, zal eerder onzeker of juist geïrriteerd worden. Wie niet heeft geleerd hoe hij zich moet beheersen, zal gemakkelijk het slachtoffer worden van zijn eigen impulsiviteit.

Binnen gedragstherapie brengen therapeut en cliënt eerst het problematische gedrag en de omstandigheden waarin die voorkomen in kaart. Vervolgens helpt de therapeut de cliënt om met beter passende gedragspatronen te reageren op die omstandigheden. Hiervoor worden diverse oefeningen en huiswerk gedaan. Zowel het inventariseren van problematisch gedrag als het bedenken en oefenen van nieuw, beter passend gedrag doen cliënt en therapeut samen.

Bron: Vereniging VGCT